Έφηβοι & Διαδίκτυο

μια συνοπτική παρουσίαση των πιο σημαντικών εξελίξεων στο θέμα της εξάρτησης των νέων από το διαδίκτυο. 

.


ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ... 

Πλήθος μελετών συγκλίνουν στο ότι η ενασχόληση με ηλεκτρονικές συσκευές, κυρίως με εκείνες που διαθέτουν πρόσβαση στο διαδίκτυο, δεν αποτελεί αυτή καθαυτή συμπεριφορά υψηλού κινδύνου.  

Αντίθετα, φαίνεται ότι αυτές αποτελούν σημαντικό εκπαιδευτικό εργαλείο και συμβάλλουν πολύπλευρα τόσο στην ανάπτυξη των εφήβων όσο και στην κοινωνικοποίησή τους με τις δυνατότητες που προσφέρουν για επικοινωνία και αλληλεπίδραση μέσω των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης. 

Εντούτοις, η υπερβολική χρήση των συσκευών αυτών από τα παιδιά και τους εφήβους, που συχνά πλησιάζει την εξάρτηση, έχει συνδεθεί με προβλήματα στην ψυχοκοινωνική τους υγεία, όπως η επιθετικότητα, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, το άγχος, τα συμπτώματα κατάθλιψης, η κοινωνική φοβία και η δυσκολία στον ύπνο.

Εξάλλου, η χρήση υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης του ίντερνετ μπορεί να λάβει αρνητικές διαστάσεις σε περιπτώσεις που οι έφηβοι συνομιλούν και αναπτύσσουν σχέσεις με αγνώστους (π.χ. σεξουαλική παρενόχληση, cyberbullying). 





.

ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ 


  1. διαδικτυακό πορνογραφικό υλικό. 
  2. σελίδες κοινωνικής δικτύωσης 
  3. τζόγος και διαδικτυακές αγορές
  4. συνεχόμενο και διαρκές «σερφάρισμα» 
  5. εμμονή με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια 





.

ΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ 


Εκνευρισμός του έφηβου
όταν βρίσκεται εκτός σύνδεσης. 


Επιθετικότητα και αδιαφορία προς
τους γονείς και τους φίλους.   

Κατακόρυφη πτώση των επιδόσεων
και αύξηση των απουσιών στο σχολείο,
 λόγω ελλιπούς διαβάσματος, αδυναμίας συγκέντρωσης και υπνηλίας κατά τη διάρκεια της ημέρας.  


Μείωση του χρόνου των οικογενειακών
και κοινωνικών συναναστροφών. 

Κατάθλιψη κυρίως σε εφήβους που είναι μέλη
της κοινωνικής δικτύωσης ιδίως όταν δέχονται
αρνητικά σχόλια (ειρωνεία, κοροϊδία) και ψυχολογικές απειλές.  


Ανάπτυξη βίαιων σκέψεων και συμπεριφορών
(κυρίως με τον εθισμό στα ηλεκτρονικά παιχνίδια).  


Άρνηση του προβλήματος - απόκρυψη
της πραγματικής διάρκειας παραμονής στο διαδίκτυο.


Ανάγκη για συνεχή λήψη πληροφοριών
(υπερ-πληροφόρηση).


Αίσθηση ευεξίας, ευτυχίας και ευφορίας
όταν βρίσκεσαι στον υπολογιστή.  





.

ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ

1. Το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα
2. Ξηροφθαλμία
3. Ημικρανίες και μυοσκελετικές ή οφθαλμικές παθήσεις.
4. Προβλήματα και πόνοι στη μέση
5. Διατροφικές διαταρραχές, όπως νευρική ανορεξία ή βουλιμία.
6. Παραμέληση της προσωπικής υγιεινής. 




.


ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Το πρόβλημα στην Ελλάδα φαίνεται μεγάλο και με αυξητικές τάσεις.  Σύμφωνα με τη Μονάδα Εφηβικής Υγείας του Πανεπιστημίου  Αθηνών, σχεδόν ένας στους δέκα νέους είναι εθισμένος στο διαδίκτυο και άλλοι  δύο στους δέκα  βρίσκονται στη ζώνη υψηλού κινδύνου.

1 στους 10

εθισμένος στο Διαδίκτυο, στα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης, στα διαδικτυακά παιχνίδια, στο διαδικτυακό τζόγο ή στο διαδικτυακό σεξ. 

2 στους 10

είναι στη ζώνη υψηλού κινδύνου, με πολλές ώρες διαδικτυακής περιπλάνησης και δυσκολία απεμπλοκής.






.

ΠΟΣΕΣ ΩΡΕΣ - ΠΟΣΟ ΣΥΧΝΑ; 

58 %

σχεδόν έξι στους δέκα εφήβους 11-16 ετών ασχολείται για τουλάχιστον δυο ώρες την ημέρα τις καθημερινές με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή, το κινητό τηλέφωνο και το Ίντερνετ  

27 %

περισσότεροι από ένας στους τέσσερις εφήβους 11-16 ετών  ασχολείται τουλάχιστον τρεις ώρες την ημέρα  τις καθημερινές με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή, το κινητό τηλέφωνο και το Ίντερνετ 



τα Σαββατοκύριακα
το ποσοστό αυτό γίνεται...


41 %

Η έρευνα έγινε σε 406 μαθητές ηλικίας 11-16 ετών.





.

TI "KANOYN" ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ;

συνομιλία, κουβέντα (ή  chat όπως λέμε στη γλώσσα μας)...

42%  των κοριτσιών και  
26%  των αγοριών 

μπαίνουν στο internet για να ανταλλάξουν σχόλια με φίλους τους, να "ανεβάσουν" φωτογραφίες και βίντεο και να σχολιάσουν τις φωτογραφίες των άλλων. 

  7 %  των κοριτσιών και
36 % των αγοριών
μπαίνουν στο internet
για να παίξουν διαδικτυακά παιχνίδια.

22 %  των κοριτσιών  
και 22 % των αγοριών 
μπαίνουν στο internet απλώς
για να "σερφάρουν"

Απ΄ότι φαίνεται λοιπόν: 

  • τα κορίτσια ενδιαφέρονται κυρίως για "συνομιλία" με άλλα άτομα και "σερφάρισμα", ενώ 
  • τα αγόρια για "παιχνίδια", "συνομιλία" και "σερφάρισμα".





.

ΠΟΡΝΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ...


Δεν έχουμε στη διάθεσή μας στοιχεία από Ελληνικές έρευνες για τη σχέση των νέων με τη διαδικτυακή  πορνογραφία. 

Από διεθνείς έρευνες όμως γνωρίζουμε μερικά στοιχεία που υποθέτουμε ότι λίγο-πολύ ισχύουν και στην πατρίδα μας.

11 ετών


η πρώτη επαφή με την πορνογραφία

12-17

οι ηλικίες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση διαδικτυακής  πορνογραφίας.

100.000


διαδικτυακοί τόποι με υλικό παιδικής  πορνογραφίας.

90%

των παιδιών ηλικίας από 8-16 ετών δηλώνει ότι έχει δει πορνό ενώ κάνει τις σχολικές του εργασίες.

9,7%

αποκαλύπτει σε ερωτηματολόγιο - όχι στους γονείς τους - ότι έγινε στόχος παιδόφιλων μέσω chat room, email η κάποιας ιστοσελίδας κοινωνικής δικτύωσης.






.

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΣ (και όχι μόνο) ΤΖΟΓΟΣ:
ένα καθαρά (;;;)  "αγορίστικο" παιχνίδι...

Η παρακάτω πανελλαδική έρευνα του  Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ), έγινε σε 15-χρονους έφηβους.

περισσότεροι από

4  στους 10

(43,5%) έχουν στοιχηματίσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, σε σημαντικά υψηλότερο ποσοστό τα αγόρια (68%) από ό,τι τα κορίτσια (21%)

Από την αξιολόγηση των απαντήσεών τους προκύπτει ότι ποσοστό 12,1% των 15-χρονων αγοριών βρίσκονται σε κίνδυνο για προβληματική ενασχόληση με τον τζόγο, ενώ ποσοστό 4,2% έχουν ήδη προβληματική ενασχόληση.

έχω στοιχηματίσει χρήματα περισσότερες από 20 φορές

Εξετάζοντας τα πιθανά συμπτώματα εξάρτησης από τον τζόγο, οι έφηβοι ρωτήθηκαν για το εάν χρειάστηκε ποτέ να πουν ψέματα σχετικά με την ενασχόλησή τους με τον τζόγο και εάν ποτέ ένιωσαν την ανάγκη να στοιχηματίσουν όλο και περισσότερα χρήματα.  

έχω πει ψέματα στους γονείς μου σχετικά με την ενασχόλησή μου
με το τζόγο.

έχω νιώσει την ανάγκη
να στοιχηματίσω
όλο και περισσότερα χρήματα




.

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ;

Η σημασία του γονικού ελέγχου....

3 στους 10

Έλληνες γονείς δεν κάθονται ποτέ μαζί με τα παιδιά τους όταν αυτά σερφάρουν στο διαδίκτυο. 

.

35 %

των γονέων στην Ελλάδα δεν θέτει κανέναν περιορισμό στις διαδικτυακές δραστηριότητες των παιδιών του. 

3  στα  4 

των ερωτώμενων παιδιών απαντά πως έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο οποτεδήποτε θέλει, χωρίς κανέναν περιορισμό.  

παρόλα αυτά...

οι γονείς σου είναι ενήμεροι για το πόσες ώρες ξοδεύεις κάθε μέρα στο διαδίκτυο;

μόνο    25,8%       

(περίπου  ένας στους τέσσερις) γονείς ελέγχουν  "πολύ συχνά" ή "πάντα"
τις δραστηριότητες
του παιδιού τους  στο  διαδίκτυο.

οι γονείς σου ελέγχουν τη δραστηριότητά σου στο διαδίκτυο;

οι γονείς σου σου βάζουν όρια όσον αφορά το χρόνο που ξοδεύεις στο διαδίκτυο;

μόνο  3   στους  10!    

ελέγχουν "πολύ συχνά" ή "παντα".
Κι όμως ο χρόνος που ξοδεύει ένας νέος στο διαδίκτυο είναι ευθέως ανάλογος του βαθμού εξάρτησής του από το διαδίκτυο!




.

ΚΙ ΑΝ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΜΕ ΒΟΗΘΕΙΑ;

Το πρώτο Κέντρο Απεξάρτησης από το διαδίκτυο λειτούργησε το 1995, στην Πενσυλβάνια των Η.Π.Α. 

Σήμερα, λειτουργούν στην Ελλάδα αρκετά κέντρα συμβουλευτικής  νέων και απεξάρτησης από το διαδίκτυο, μερικά από τα οποία είναι:


  • Ελληνική Εταιρία Μελέτης της Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο

  • Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

  • Μονάδα εφηβικής υγείας (Μ.Ε.Υ.) της Β' Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Νοσοκομείο Παίδων "Π & Α ΚΥΡΙΑΚΟΥ"

  • Τμήμα Θεραπείας και Αντιμετώπισης Προβληματικής Χρήσης Διαδικτύου για Ενήλικες, Μονάδα απεξάρτησης "18 Ανω", του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής.

  • ΚΕΘΕΑ ΕΞΑΝΤΑΣ: Υπηρεσίες για την αντιμετώπιση του εθισμού ή της υπερβολικής ενασχόλησης με το Διαδίκτυο και τα video games

  • ΚΕΘΕΑ ΠΛΕΥΣΗ: Τμήμα Συμβουλευτικής για εφήβους και νεαρούς ενήλικες για τη προβληματική χρήση του διαδικτύου




.

ΠΗΓΕΣ

https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Europe_2020_indicators_-_Greece
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Europe_2020_indicators_-_employment
https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Tertiary_education_statistics/el
https://www.internetlivestats.com/total-number-of-websites/#trend
https://www.kathimerini.gr/810104/article/epikairothta/ellada/ereyna-e8ismenos-sto-diadiktyo-enas-stoys-epta-efhvoys
https://www.pemptousia.gr/2013/06/o-ethismos-ton-neon-sto-diadiktio-stati/